Beyaz Gemi Özeti ( Cengiz Aytmatov)
Yazar seyit ahmet uzun   

San-Taş vadisinde yaşayan bir ailenin yaşadığı trajik olaylar örgüsü içinde, küçük bir bedenin yaşadığı hayal dünyasının peşinden koşu anlatılmaktadır. Anne babasız oluşun hayatın içinde nasıl bir volkanın yanardağı gibi yüreklerin derinlerinde kaynadığını çok güzel bir kurguyla işlemektedir.

Çocuk akranlarından yoksunluğun yalnızlığını doğayla kucaklaşarak, onları konuşturarak gidermeye çalışmaktadır. Özellikle, “Yatan Deve” “Tank” ”Kurt” ve “Eyer” çocuğun en çok sevdiği kaya arkadaşlarıdır. Sadece taşlar kayalar değil tabi ki, aynı zamanda bitkiler, bulutlar hepsinin kendince ayrı bir isimleri ve özellikleri vardır. Çocukluğun yalnızlığını bunların renkli dünyalarında gidermeye çalışmaktadır. Ama en çok sevdiği “Dükkan-Kamyon”dan alınan çantasıdır. Bu çanta kendisini canlı sahici arkadaşlarla okulun, öğrenmenin güzelliğine götürmektedir.

Öksüz çocuğun etrafında ise bir elin parmakları kadar insan yaşamaktadır. En çok mümin dedesini sevmektedir. Çünkü sevgi en çok hissedilene gösterilen bir duygudur. Dedesi de kendisinin her istediğini yapmaya çalışan hepsinden önemlisi de kendisine değer veren tek insandır. Büke Teyze’de değer vermekle birlikte kısır oluşu kocasının nefretini sürekli olarak üzerine çeken bir şimşek olduğu için gereken önemi verememektedir. Üvey ninesi ise kendisini hiç sevmemektedir. Seyit Ahmet kendi halinde bir gençtir. Gülcemal kucağındaki çocuğuyla sade bir kadındır. Urazkul ise çocuk sahibi olamayışını, içkinin aklı kaybettiren sarsıntısıyla gidermeye çalışan ve çocuk sahibi olamayışını eşine yükleyen acımasız bir adamdır. Sevgiden yoksun, para için yasak ormanın ağaçlarını satarak bir ayrıcalık elde etmeye çalışan bir adamdır.

Çocuk için önem arz eden bir başka olay ise dedesinin anlattığı bir efsanedir. “Geyik Ana” masalı kendi masalı içinde ayrı bir değer ifade etmektedir. Kendilerini kurtaran ve soylarının kurucusu olarak gördükleri Marallar, dedenin anlatımıyla çocuğun dünyasında ayrı bir önem arz eder.

Çocuk için, dürbün, çanta, “Geyik Ana” ve bunların içinde kendisini babasının yanına götürerek oralardan uzaklaştıracağına inandığı “Beyaz “Gemi” çok büyük bir öneme sahiptir.

Çocuğun hayatında bir dönem noktası maralların San-Taş vadisinde görülmesi olur. Gördüğü üç geyikten birisini “Geyik Ana”ya benzetir. Bunu dedesiyle paylaşarak iyi günlerin geleceğinin hayalini kurar. Ama o sıralar dede kendisini okula götürmek için Urazkul”a karşı gelip onun atıyla okula gittiği için tartışmıştır. Urazkul buna tahammül edemeyerek hıncını kısır dediği karısından alır. Dayak atarak, söverek kapı dışarı eder. Dedesi hamarat Mümin’i de işte kovar. Bu küçük ailede büyük bir fırtına estirir. Kızının gözleri önünde hakarete uğramasının yanı sıra, kızı tarafından da dışlanmak ve nefret duyulmak hamarat Mümin’i çok yaralar. Çok sevdiği ve torununa efsane olarak anlattığı marallardan birini vurarak kendisini affettirmeye çalışır. Ancak bu olay çocuğun hasta bedeninde büyük bir yaranın açılmasına neden olur. Dedesinin yaptığı küçük bentte yüzerken küçük balık olarak beyaz geminin peşinden gitme hayalleri kurmaktaydı. İşte “Geyik Ana”nın vurularak etinin ziyafet sofralarının süsü olması, hasta bedenin ağrısından ziyade, küçük hayal dünyasında kurduğu büyük idealini kaybetmenin acısıyla, gecenin soğuk ve dondurucu havasına aldırmadan dışarıya çıkar. Ve kendisini, beyaz geminin peşinden götürecek küçük balık olma hayaliyle, küçük bedenini derenin soğuk sularına bırakır. Ve acıyı küçük balığın çocuk başlı hayalinin renkli dünyasında, beyaz geminin peşinden giderek unutmaya çalışır.

Çocuğun masalı kendi masalıyla son bulur. Ama kimse çocuğun balık olmuş hayalini umursamamaktadır.

Dedesi bunun üzerine çocuğa anlattığı “Geyik Ana” masalına bir de çocuğun beyaz gemi peşinden giden masalını ekler
      Tercüme eserlerde eserin dili kendisini pek fazla ifade edemez. Çünkü mütercimlerin yorumu yazarın dlini gölgede bırakmaktadır. Aancak kurgu yönünden özgün bir eser olarak değerlendirilebilir.

 

 

Ödev Ödev Bizim hikayeler - Hikaye Arşivi Mersin Kablo TV - Mersin Uydunet